عبدو آباری بعدازظهر سهشنبه در نشست خبری روز نخست مسئولیت ریاست شورای امنیت این مطلب را در پاسخ به این سوال مطرح کرد که بر اساس قطعنامه ۲۲۳۱، پس از اعلام اخطار برای برقراری مکانیسم ماشه، در صورتی که هیچ یک از اعضای شورا قطعنامهای برای ادامه لغو تحریمها ارائه ندهند، رئیس شورا باید پس از ۱۰ روز، قطعنامه ارائه دهد.
وی تاکید کرد: اخطاریه آمریکا در ۲۰ اوت به شورا ارائه شد از این رو، باید در ۳۱ اوت یعنی روز دوشنبه، قطعنامه پیشنهادی توسط رئیس قبلی شورای امنیت یعنی نماینده دائم اندونزی ارائه میشد که این کار انجام نشده است.
رئیس شورای امنیت در ماه سپتامبر خاطر نشان کرد: تاکنون هیچ قطعنامهای مطرح نیست و هیچ درخواستی از سوی اعضای شورای امنیت در این زمینه دریافت نکردهام.
آباری با تاکید بر اینکه آنچه به عنوان جمعبندی توسط نماینده اندونزی در هفته گذشته اعلام شد نظر شخصی وی نبوده است، گفت: این موضع و واکنش ۱۳ عضو شورای امنیت بود که اعلام شد.
وی با یادآوری اینکه بر اساس جمعبندی ارائه شده، اقدام بیشتری درباره درخواست آمریکا انجام نخواهد شد، افزود: بار دیگر تکرار میکنم براساس قطعنامه ۲۲۳۱ باید در مدت ۱۰ روز، قطعنامه جدید ارائه شود که اکنون ۱۲ روز از آن گذشته و هیچ پیشنهادی برای این قطعنامه مطرح نشده است.
نماینده دائم نیجر در سازمان ملل متحد ادامه داد: از زمانی که جمعبندی مواضع ۱۳ کشور اعلام شده است تا کنون هیچ تغییری را شاهد نیستیم و بر نظر پیشین ایستادهایم.
آباری درباره دیدار خود با مایک پمپئو وزیر خارجه آمریکا در روز ارائه درخواست فعال شدن مکانیسم ماشه هم گفت: این دیدار درباره مسایل دو جانبه و همکاری آمریکا و نیجر در مبارزه با تروریسم و وقایع منطقه ساحل بود.
وی با سازنده خواندن این دیدار افزود: البته به طور کلی درباره مساله توافق هستهای ایران صحبت شد اما اینکه به طور خاص درباره قطعنامه جدید گفتوگو شود، اینگونه نبوده است اما گفتم که هر کاری برای پیشبرد دیپلماسی در این زمینه لازم باشد، انجام خواهیم داد.
رئیس جدید شورای امنیت سازمان ملل متحد در پاسخ به این سوال که در نامه مشترک با آفریقای جنوبی، تونس، وینسنت و گرنادین، آمریکا را عضو برجام ندانستهاید و درخواست آن را غیرقانونی خواندید، تاکید کرد: ما همچنان بر امضای خود ایستادهایم مگر اینکه واقعیت جدیدی مطرح شود. ما معتقدیم که وجود یک توافق بد بهتر از فقدان توافق است.
آباری به کمیسیون مشترک برجام که امروز در وین برگزار شد هم اشاره کرد و گفت: تاکنون گزارشی از این کمیسیون به ما نرسیده است.
وی در پاسخ به اینکه آیا آمریکا حق دارد که برای فعال کردن مکانیسم ماشه درخواست بدهد، اظهار کرد: هر کشوری حاکمیت مستقل دارد و میتواند هرآنچه را که بخواهند، انجام دهند. من نمیخواهم درباره حق حاکمیتی کشور چالش ایجاد کنم اما در سطح بینالمللی باید مبتنی بر قوانین و مقررات مربوطه باشد.
رئیس جدید شورای امنیت افزود: ما امروز در یکم سپتامبر هستیم و طبق آنچه که در ۲۲۳۱ آمده است، روز گذشته یعنی ۳۱ اوت باید قطعنامه ادامه لغو تحریمهای ایران ارائه میشد که چنین کاری انجام نشده است و از این رو، زمان بندی در نظر گرفته شده در ۲۲۳۱ محقق نشده است.
آباری با بیان اینکه هر عضوی از شورای امنیت حتی خود آمریکا میتوانسته است چنین قطعنامهای را پیشنهاد دهد که چنین کاری نکرده است، ادامه داد: از این رو، فقط به عهده رئیس شورا نبوده است که این قطعنامه را ارائه دهد. تا کنون عضوی از شورا چنین پیشنهادی نداده است و ما هم تا کنون قصد ارائه آن را نداریم.
مایک پمپئو وزیر خارجه آمریکا در اقدامی یکجانبه و بر خلاف مقررات مندرج در قطعنامه ۲۲۳۱، در حالی از سال ۱۳۹۷ به طور رسمی از مشارکت در برجام خارج شدهاند، از شورای امنیت خواست تحریمهای ایران را به دلیل نقض تعهدات برجامی تهران، بازگردانند.
وی در حالی خواستار بازگرداندن تحریمهای پیشین شورای امنیت علیه ایران شد که خود برجام را یک توافق سیاسی نامید که هر طرفی مختار خواهد از آن خارج شود و ارتباطی به تعهدات بینالمللی ندارد.
به دنبال ارائه درخواست کتبی آمریکا در ۲۰ اوت، ۱۳ عضو شورای امنیت متشکل از چهار عضو دائم و آلمان که اعضای برجام هم هستند، به صراحت اعلام کردند درخواست آمریکا وجاهت قانونی ندارد و آن را کان لم یکن تلقی کردند.
با این حال پمپئو مدعی است که تحریمهای سازمان ملل علیه ایران در ۲۰ سپتامبر یعنی همان روزی که ترامپ قرار است در هفتاد و پنجمین مجمع عمومی سازمان ملل سخنرانی کند، باز خواهند گشت.
وی در پاسخ به این سوال که گفته شده است دونالد ترامپ برای مجمع عمومی سازمان ملل متحد به نیویورک سفر خواهد کرد، آیا در شورای امنیت هم حضور خواهد یافت، گفت: من شنیدهام که برای سخنرانی مجمع به اینجا خواهد آمد اما برای شورای امنیت تا کنون درخواستی مطرح نشده است.