به گزارش ایرنا، درحالیکه مدتزمان زیادی از پایان همهگیری کرونا نگذشته و تجربه تلخِ آن روزهای سخت و نفسگیر در ذهن مردم پررنگ است، خبرِ شیوع بیماری که از پشههایی به نام آئدس منتقل میشود، توجه افکار عمومی را به خود جلب کرد. شیوع یک بیماری دیگر که پرسشهای پرتعداد، توأم با نگرانی را در ذهن مردم بهویژه ساکنان شهرهایی که آبوهوای مستعد زیست اینگونه حشره را دارند، کلید زد.
اما درست در شرایطی که اطلاع رسانی و پاسخ زودهنگام به نیاز خبری مخاطب، با هدف پیشگیری از ابتلا به بیماری و تامین آرامش روانی شهروندان برجسته میشود، اطلاعرسانیها ناقص و مبهم است. نمونه مشخص این ماجرا، اعلام خبر مشاهده پشه آئدس در رامسر که ۲۰ تیرماه از سوی رئیس دانشگاه علوم پزشکی مازندران در گفتوگو با یک خبرگزاری در شهرستان عباسآباد اعلام شد و در کوتاهترین زمان موجی از نگرانی را در میان شهروندان رامسری برانگیخت.
بررسی واکنشها در فضای مجازی و واقعی نشان میدهد انتشار این خبر نگرانیهای زیادی را در میان مردم ایجاد کرده است. در همین ارتباط یک کاربر فضای مجازی رامسر در واکنش به این خبر گفت: “مشاهده بیمار و بیماری یک فکت علمی و قابل استناد است، اما مشاهده پشه ناقل بیماری توسط چه کسی و با چه روشی انجام شده؟ چطور مشخص میشود پشه آئدس بوده و حشره دیگری نبوده”
کاربر دیگری انتشار این خبر را مترادف با آسیب به اقتصاد گردشگری رامسر توصیف کرد و افزود: “وقتی بیماری در شهر وجود ندارد چرا باید چنین خبری منتشر شود؟ آنهم در شهری که اقتصادش بر مبنای حضور مسافر است؟ ”
اظهار نظرها در فضای مجازی و واقعی گویای آن است که افکارعمومی شهر در عین نگرانی خواهان آن هستند که متولیان امر با اتخاذِ راهکارهایی از گسترش بیماری یا دستکم ابتلا به بیماری جلوگیری کنند.
در همین ارتباط یک شهروند رامسری خاطرنشان کرد:” کدام یک از همشهریان محترم تیم جستجو را دیدهاند؟ در کدام منطقه از رامسر بوده؟ با توجه به تجمع پشه ها در منطقه آبهای راکد آیا توسط کارشناسان بهداشت اخطار لازم به اهالی اطراف منطقه آلوده داده شده است؟ آیا منطقه سمپاشی شده؟ کاربری دیگری نیز با طرح این پرسش که آیا یک تیمی از حشرهشناسان در کل استان جستجو کردند و فقط در رامسر پشه آئدس را از دیگر انواع دیگر آن تشخیص دادند، نگرانی خود را بروز میدهد و ابهام در پاسخگویی متولیان را به رخ میکشد؟ ”
بررسی محتوای پرسشها و علامتسوالهای ذهن کاربران گویای آن است که نبودِ پاسخ روشن و استمرار آن امنیت روانی آنها را نشانه رفته است. به ویژه آنکه معتقدند، انتشار این خبر در کل کشور مانع از حضور مسافر در رامسر خواهد شد و اقتصاد این شهر گردشگر پذیر آسیب میبیند.
پاسخ ندادن به سوالات مخاطب و شیوع نگرانی
این روزها با توجه تعدد و کثرت رسانهها و بهکارگیری ابزارهای ارتباطی و خبری نوع پوشش اخبار و رویدادها اهمیت پیدا کرده است. به معنی که انشتار ندادن خبر مطرح نیست بلکه چگونگی انشتار خبرها موضوع بحث است.
یک کارشناس رسانه در همین ارتباط به خبرنگار ایرنا گفت: نحوه انتشار، محتوا و پوشش خبری رویدادهاست که باعث شکلگیری نوع خاصی از نگرش و برداشت مخاطبان از رویدادها میشود و مخاطبان بر اساس همین پوششهای خبری در خصوص رویدادها موضعگیری مثبت یا منفی میکنند.
مهسا رشتیپور تصریح کرد: پوشش اخبار پیرامون رویدادهایی با دربرگیری بالا به ویژه سوژههایی نظیر شیوع کوید_۱۹ یا اخیرا پشه آئدس ملاحظات خاصی دارد و باید بر اساس اصول حرفهای انجام شود تا از شکلگیری بحرانی در دل بحرانی دیگر جلوگیری شود.
وی اضافه کرد: اولین رویکرد در این زمینه پاسخدهی به نیاز خبری مخاطب در کوتاهترین زمان ممکن و مورد بعدی پاسخگویی به سوالهای ذهن مخاطب است.
رشتیپور با اشاره به انتشار خبر مشاهده پشه آئدس در رامسر بیان کرد: پیرامون انتشار این خبر منابع خبری به ویژه روابطعمومی نهادهای متولی میباست توضیح دهند این پشه کجا؟ و چگونه مشاهده شده؟ متولیان این بخش راهکارها و تدابیری برای دفع این پشه و کنترل بیماری اتحاذ کردهاند یا خیر؟ در صورت ابتلا روشهای درمانی برای آن وجود دارد یا خیر؟ چه گروه سنی نسبت به گزش این پشه آسیبپذیر است؟ و پرسشهای پرتعدادی که در ذهن مخاطب شکل میگیرد.
این کارشناس علوم ارتباطات و رسانه اظهار کرد: میزان اهمیت یک سوژه برای مخاطبان بهعلاوه ابهام پیرامون آن، تهدید امنیت روانی جامعه را در پی دارد و به ایجاد شایعه دامن میزند. بنابراین رسانهها و منابع خبری باید در فاصله کوتاه نیاز خبری مخاطب را تامین کنند تا منجر به بروز بحران نشود.
چه مرجعی حضور پشه آئدس را تایید کرد؟
تب دنگی یک بیماری ویروسی است که توسط پشهای به نام آئدس منتقل میشود. این ویروس، چهار نوع ویروس دنگی را شامل میشود که هر کدام میتوانند علت ابتلا به تب دنگی شوند. رییس دانشگاه علوم پزشکی مازندران در همین ارتباط اعلام کرده که پشه آئدس در رامسر یکی از شهرهای غربی مازندران، مشاهده شده اما موردی از ابتلا افراد به بیماری تب دنگی گزارش نشده است. انتشار این خبر برای شهروندان رامسر با موجی از پرسش توأم با واکنشهای منفی همراه شد.
پیگیریها در پاسخ به این سوال شهروندان پیرامون چگونگی مشاهده این پشه در رامسر نشان میدهد که پس از ارسال گزارشهایی از شبکه بهداشت، یک گروه از استادان حشرهشناسی به رامسر آمدند و با مطالعه محیطهای مستعد وجودِ این گونه پشه را در رامسر تایید کردند. اما به گفته رییس شبکه بهداشت و درمان رامسر پشههای مشاهده شده ناقل بیماری نبودند و ویروس در آنها مشاهده نشد.
در همین ارتباط رییس شبکه بهداشت و درمان شهرستان رامسر روز شنبه پیرامون مشاهده این پشه در رامسر و چگونگی تشخیص آن از انواع دیگر به خبرنگار ایرنا ادامه داد: گروهی از استادان حشرهشناسی باحضور در شهرستان رامسر و مناطق مستعد حشره را شناسایی کردند. به این معنی که روند شناسایی این پشه با مطالعات دقیق و علمی انجام شد.
رزا پورسید تصریح کرد: از سوی دیگر تمامی نمونهها برای تشخیص دقیقتر به استان ارسال شد و اساتید حشرهشناسی مطالعات بیشتری را بر روی این پشهها و احتمال وجود آلودگی در آنها انجام دادند.
پشه هست، آلودگی نیست
پورسید با اشاره به اینکه تا به امروز پشه آلوده به ویروس و موردی از ابتلا به بیماری تب دنگی در رامسر مشاهده نشده است افزود: درواقع پشه آئدس در رامسر مشاهده شد، اما بر اساس آزمایشهای انجام شده چون پشهها فاقد آلودگی ویروسی بودند موردی از ابتلا به بیماری تا به این لحظه رخ نداد. شاید حتی این پشهها فردی را هم گزیده باشند اما چون ناقل بیماری نبودند و آلودگی ویروسی نداشتند، تا به امروز کسی در رامسر به این بیماری بیماری مبتلا نشد.
این مقام مسوول در ادامه آموزشها پیرامون بهسازی محیطهای مستعد، مراقبتهای فردی، سمپاشی محیطهای مستعد تولید آلودگی را از مهمترین اقدامات برای جلوگیری از ابتلا به این بیماری برشمرد. وی هرگونه توضیح بیشتر پیرامون جزییات این موضوع را به حضور در شورای اداری رامسر و ارایه آن در این نشست موکول کرد.
به گزارش ایرنا، تب دنگی که توسط پشه آئدس آلوده به این بیماری به انسان ها منتقل می شود در زمره بیماری های ویروسی به شمار می رود. با توجه به اینکه تب دنگی جز بیماری های ویروسی به شمار می رود آنتی بیوتیک برای مقابله با آن تاثیری ندارد. به گفته کارشناسان درمان زودرس مهمترین عامل برای شدت نیافتن این بیماری است و افرادی که دارای علائم این بیماری هستند می بایست هر چه سریعتر به پزشک و دریافت خدمات دارویی و درمانی مراجعه کنند. برای درمان زودرس این بیماری توصیه می شود بیماران مایعات زیاد بنوشند و استراحت کنند و استامینوفن مصرف کنند. انجام درمان زودرس علاوه بر اینکه می تواند از شدید شدن بیماری بکاهد در کاهش مرگ و میر نیز تاثیر دارد. همچنین سالمندان، مادران باردار، افراد مبتلا به دیابت، کودکان چاق و افرادی که از داروهای تضعیف کننده سیستم ایمنی بدن استفاده می کنند به عنوان اقشاری محسوب میشوند که شدت بیماری تب دنگی آنها بیشتر از بقیه است و می تواند خطرناک باشد.