استمرار موج پنجم کرونا در قالب سویه دلتا در کنار تأثیرات عمیقی که بر کُند شدن فعالیتهای مختلف جاری در جامعه داشته است، فصل مهمی از تأثیرات خود را بر دامنه فعالیت هنرمندان عرصههای مختلف از جمله تئاتر رقم زده است.
درحالیکه از ابتدای اعلام آغاز محدودیتها به واسطه شیوع موج پنجم کرونا در تابستان ۱۴۰۰ شاهد تعطیلی تمام فعالیتهای سالنهای تئاتر دولتی بودیم؛ با این وجود پس از گذراندن تعطیلی ۶ روزه در پایتخت (۲۵ تا ۳۱ مرداد)، تعدادی از تماشاخانههای خصوصی که از انگشتان یکدست نیز کمتر هستند، به دلیل تعهد به گروههای نمایشی و مخاطبانشان در اجراهایی معدود و با گامهایی بسیار محدود ضمن رعایت شیوه نامه های بهداشتی فعالیت خود را آغاز کردند. هرچند دراینمیان کماکان مسئله عدم استقبال از سوی مخاطبان بارزترین تصویری است که میتوان در این تماشاخانهها آن را به نظاره نشست.
در کنار این مسئله در حوزه بدنه فعالیتهای مدیریت تئاتر، متولیان امر در سایه تغییر دولت و روی کار آمدن دولت سیزدهم تمرکز خود را از یک سو بر برنامههای تصویبشده، و از سوی دیگر بر حمایت هر چه بیشتر از گروههای نمایشی متضرر به سبب تعطیلی تماشاخانهها و سالنهای تئاتری به دلیل شرایط کرونایی کشور قرار دادند.
همین امر سبب شده بیشتر اخبار حوزه تئاتر طی روزهای اخیر متمرکز بر دامنه فعالیت و تمرکز بر رویدادهای جشنوارهای در روزها و ماههای آینده باشد. از جمله مهمترین اخبار تئاتر در این بازه زمانی (۷ تا ۱۱ شهریور ماه) میتوان به تسریع در آمادهسازی بسته حمایتی حوزههای فرهنگ، هنر و رسانه برای جبران خسارتهای کرونا، پرداخت کامل کمک هزینه نمایشهای اجرا شده در پنج ماه نخست سال ۱۴۰۰، منتفی شدن تعطیلی هنرستان بازیگری دخترانه سوره و معرفی دبیران نخستین جشنواره استانی فرهنگی و هنری «ایثار» اشاره کرد.
هنر در سرزمین سربلند ما پرهیمنه و هیبتبخش بوده است
استاد علی نصیریان هنرمند پیشکسوت تئاتر، سینما و تلویزیون به محمدمهدی اسماعیلی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی دولت سیزدهم پیام داد.
دی متن پیام این بازیگر پیشکسوت و نامدار تئاتر، سینما و تلویزیون کشورمان آمده است: به گواه تاریخ، هنر در سرزمین سربلند ما، پرهیمنه و هیبتبخش بوده است و میراثی اگر به مانایی باقیست، حکماً به گوهر هنر است. کهن سرزمین ما؛ ایران، اگر به همهی تاریخ، زخمی بر تن داشته است و دارد، به نوشداروی هنر، رویینهتن است و فضیلت و فرهیختگی این خاک، ریشه در معرفت و مهارت و مجاهدت، هنرمندانی دارد که به آبادی و اعتبار و اعتلای انسان اندیشیدهاند و در صحرای جهل و کویر گمراهی، رستگاری انسان را آرزو کردهاند. از این روست که تجسم تاریخ، بدون احصاء و ابقای مواریث هنری و نکوداشت آداب و آیین، هنرمندان و بیتوجه به گرانمایه آثار آنها ممکن نخواهد بود. شرح شریف هنر و هنرمند را میتوان از نظر معمار سخن حضرت سعدی نیوشید که: «هنرمند هرکجا که رود قدر بیند و در صدر نشیند.
نصیریان در بخش دیگری از این پیام یادآور شده است: جناب آقای محمدمهدی اسماعیلی، وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی؛ خرسندیم که در این نوهمراهی با هم در آیینه خواهیم نگریست که مشحون از راستی و رستگاری است و آرزومندیم که در این همنوردی بیش از پیش به ارتفاع عشق و اوج آگاهی نزدیک شویم که راه دور است و دشوار.
هنر، آموزگار سخاوت و کیمیای جانبخشی و گنجینه سعادت است. امیدواریم از این بخشش مینوی، چراغی به آینده برافروزید و از پس ایامی که به اعتزاز روزافزون هنر و ارجمندی هنرمند خواهیم اندیشید، به مانایی نام و نشان خویش در خاطره هنر این سرزمین باقی بمانید. ایدون باد بدین تفال که: هرآنکه جانب اهل وفا نگه دارد/ خداش در همه حال از بلا نگه دارد...
تسریع در آمادهسازی بسته حمایتی حوزههای فرهنگ، هنر و رسانه برای جبران خسارتهای کرونا
نخستین جلسه شورای مدیران وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با حضور محمدمهدی اسماعیلی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی دولت سیزدهم و معاونان، مدیران، رئیسان سازمانها و مدیران کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استانها (وبیناری) در محل سالن جلسات وزارتخانه برگزار شد.
اسماعیلی در این جلسه با اشاره به برخی خسارتهای ناشی از کرونا بر فعالیتهای فرهنگی و هنری تاکید کرد: به زودی بسته ویژه حمایت از حوزههای فرهنگ، هنر و رسانه برای جبران خسارتهای ناشی از این ویروس آماده و پس از بررسیهای همهجانبه و جمعبندی لازم، بسته حمایتی آماده و تمهید ضروری برای اجرای آن در نظر گرفته میشود.
وزیر ارشاد دولت سیزدهم در ادامه با اشاره به اهمیت ضرورت توجه بر مرجعیت سیاستگذاری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی افزود: مرجعیت این وزارتخانه باید تقویت شود و این موضوع باید مورد توجه قرار بگیرد.
اسماعیلی در بخش دیگر سخنان خود به برخی اقدامها و فعالیتهای وزارتخانه در بخشهای مختلف هم اشاره کرد و گفت: فعالیتهای جاری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با کمترین وقفه ادامه خواهد داشت.
فعالیتهای فرهنگی و هنری در مناطق مرزی و کمبرخوردار مهم است و وضعیت ادارات کل استانها از نظر ساختاری و منابع بودجه محدودیتهای جدی دارد که در این دوره مورد توجه قرار میگیرد و اقدامهای مهم در این راستا در دستور کار قرار گرفته است.
پرداخت کامل کمک هزینه نمایشهای اجرا شده در پنج ماه نخست سال ۱۴۰۰
کمک هزینه مصوب شورای حمایت و همچنین کمک هزینه جبران ضرر و زیان ناشی از استفاده ظرفیت ۵۰ درصدی سالنهای نمایشی به دلیل شیوع ویروس کرونا، به نمایشهای حرفهای و نیمه حرفهای اجرا شده در سالنهای خصوصی و دولتی شهر تهران طی پنج ماه نخست سال ۱۴۰۰، به صورت کامل پرداخت شد.
رضا بصیرت، مدیرعامل انجمن هنرهای نمایشی ایران از پرداخت و تسویه کامل کمک هزینه تولید نمایشهای حرفهای و نیمه حرفهای اجرا شده در سالنهای دولتی و خصوصی شهر تهران طی پنج ماه نخست سال ۱۴۰۰ خبر داد.
بر این اساس در راستای حمایت از گروههای نمایشی، مبالغ مصوب شورای حمایت به گروههایی که به دلیل شیوع ویروس کرونا اجرای آنها متوقف شده بود به صورت کامل تسویه حساب و همچنین برابر دستورالعمل اعلامی جبران بخشی از ضرر و زیان ناشی از ظرفیت ۵۰ درصدی سالنهای نمایشی (خصوصی و دولتی) مبالغ مربوط به جبران صندلیهای خالی نمایشها به آنها پرداخت شد.
حدود ۱۳ میلیارد ریال به گروههای نمایشی مصوب شورای حمایت که آثار حرفهای و نیمه حرفهای خود را به صورت کامل و یا به دلیل شیوع کرونا به صورت ناقص در سالنهای خصوصی و دولتی شهر تهران به صحنه آوردند، اختصاص یافت.
منتفی شدن تعطیلی هنرستان بازیگری دخترانه سوره
خبر حذف رشته نمایش از هنرستان دخترانه سوره نیز از دیگر اخبار مهم این روزهای تئاتر بود. خبری که حاشیههای آن تا اواسط هفته جاری نیز ادامه داشت. بعد از اعتراض برخی از هنرمندان و نامه سرگشاده دکتر رحمت امینی مدیر دپارتمان هنرهای نمایشی پردیس هنرهای زیبای دانشگاه تهران و مدیر کل پیشین اداره کل هنرهای نمایشی حوزه هنری به مهدی دادمان رییس حوزه هنری مبنی بر جلوگیری از این اتفاق، مرکز روابط عمومی و اطلاع رسانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، به دنبال انتشار آن خبر اعلام کرد سیاستهای این هنرستان از سوی حوزه هنری وضع می شود و ارتباطی با وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ندارد.
در همین ارتباط مهرداد عجم مدیرکل آموزش حوزه هنری ضمن اعلام منتفی شدن تعطیلی هنرستان بازیگری دخترانه سوره مهر و تاکید بر آنکه در سال تحصیلی جدید رشته نمایش در دیگر هنرستانهای دخترانه سوره هنرجو پذیرفته است و سخن از تعطیلی رشته نمایش در هنرستانهای دخترانه سوره از اساس بیمبناست، توضیحاتی را ارائه کرد.
مدیرکل آموزش حوزه هنری با اشاره به اینکه رشته نمایش و سینما به عنوان رشتههای اختصاصی هنرستانهای هنرهای زیبا وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تعریف شده است تصریح کرد: باید گفت اسناد تفاهمنامه بین حوزه هنری و آموزش و پرورش برای ۲۵ سال قبل بوده است و محتوا و سرفصلهای دروس آموزشی هم که در توافقنامه ذکر شده در سال ۱۳۷۵ تدوین شده است. در جریان بررسیهای کارشناسی مشخص شد این آموزشها در دوره کنونی برای رشته نمایش، امروزی و کارآمد نیست.
وی ادامه داد: پس لازم بود در تعامل با آموزش پرورش، وزارت ارشاد و حوزه هنری سرفصلهای دروس بازنگری شود و استانداردهای روز هم در آن ملموس باشد. به همین دلیل علی رغم اینکه در هنرستان دخترانه سوره در شهر اصفهان رشته نمایش برای سال جدید تحصیلی هنرجو پذیرفته، متولی هنرستان سوره تهران در مورخه ۲۶ اردیبهشت سال ۱۴۰۰ در نامهای از وزارت آموزش و پرورش درخواست کرد تا برای سال جدید آموزشی رشته نمایش در هنرستان سوره تهران به مدت یکسال ورودی نداشته باشد و به جای آن برنامه سازی تلویزیونی ارایه شود.
دوستان ما در آموزش و پرورش از تحول در محتوا و شیوه آموزشی استقبال کردند اما به دلیل سابقه این رشته در هنرستان سوره و استقبال هنرجویان با توقف یک ساله آن موافقت نکردند و قرار شد هنرستان سوره ضمن پذیرش هنرجوی نمایش تحول را حین این دوره آموزشی ارایه و اجرا کند. پس مشخص شد که اساساً اینکه گفته شد رشته نمایش از هنرستان سوره حذف شده بدون مبنا بوده و از اساس واقعیت نداشته است.
مدیرکل آموزش حوزه هنری در ادامه با اشاره به واکنش بخشی از جامعه تئاتری گفت: یک دسته از اعتراضات از سوی اهالی نمایش بود که ما آن را به حساب تعصب آنها نسبت به وضعیت هنر کشور میگذاریم و علاقه داریم در مسیر تحولی هنرستانهای سوره سخن و نظر تخصصی آنها را بشنویم. دسته دیگر اعتراضها از سوی رسانههای معاند بود که البته مرزبندی ما با آنها مشخص است. از آنجا که امکان ارائه بحث فنی در فضای هیجانی وجود نداشت صبر کردیم تا بعد از فروکش کردن هیجانهای اولیه اصل ماجرا را شرح بدهیم.
معرفی دبیران نخستین جشنواره استانی فرهنگی و هنری «ایثار»
عبدالله مرتضوی مدیرکل بنیاد شهید و امور ایثارگران شهرستان های استان تهران و دبیر نخستین جشنواره استانی فرهنگی و هنری ایثار طی احکامی دبیران و مدیران بخش های مختلف این جشنواره را منصوب کرد.
طی این احکام شاهین عسگریان به عنوان قائم مقام دبیر، محمد لارتی به عنوان دبیر تخصصی هنرهای نمایشی و آوایی، حمید ساروخانی به عنوان دبیر تخصصی هنرهای تجسمی، مرتضی اسدی مرام به عنوان دبیر هنری، طاهره تبیریی به عنوان دبیر اجرایی و مینا بهرامی تبار به عنوان مسئول دبیرخانه نخستین جشنواره استانی فرهنگی و هنر ایثار معرفی شدند.
این جشنواره توسط اداره کل بنیاد شهید و امور ایثارگران شهرستانهای استان تهران با همکاری اداره کل هنری معاونت فرهنگی و آموزشی بنیاد شهید و امور ایثارگران، به مناسبت هفته وحدت از ۲۷ مهر تا ۳ آبان ۱۴۰۰ برگزار می شود.