گرگان- ایرنا- بازسازی انقلابی ساختار فرهنگی موضوعی راهبردی است که رهبر معظم انقلاب در دیدار با اعضای هیات دولت بر آن تاکید داشتند، تحقق آن به دلیل تاثیر و اهمیت فراوان در بخش مختلف کشور به ویژه در گام دوم انقلاب به اعتقاد کارشناسان به عنوان یک نیاز ضروری، امیدبخش است.

به گزارش ایرنا، بازسازی انقلابی ساختار فرهنگی که برای مردم و فعالان حوزه فرهنگ، مدیران و تصمیم‌گیران، هنوز معنای شناخته‌ شده‌ای ندارد، مسیری برای توسعه و پیشرفت بنیادین این سرزمین کهن در اقتصاد، سیاست، بهداشت و درمان، هنر و اجتماع است که به اعتقاد کارشناسان، توجه به مشارکت در ساختار انقلابی فرهنگی در رونق سیاسی، اقتصادی، بهداشتی، درمانی، هنری نقش مهمی خواهد داشت.

صاحبنظران امر، شناسایی پیشینه فرهنگی هر منطقه، تدریس آموزش های امامین انقلاب، تولید محتوا در فضاهای رسانه‌ای و اهمیت دادن به سرمایه گذاری در موضوعات فرهنگی را برای انقلاب و تحولات فرهنگی ضروری می‌دانند.

رهبر معظم انقلاب با آغاز به کار دولت سیزدهم سفارش هایی در زمینه فرهنگ کردند مبنی بر اینکه دولتمردان با توجه بیشتر به مسائل فرهنگی، خدمت به مردم را نصب العین خود قرار دهند. حضرت آیت الله خامنه ای در دیدار با اعضای هیات دولت فرمودند: به گمان بنده، ساختار فرهنگی کشور نیاز به یک بازسازی انقلابی دارد. ما در ساختار فرهنگی کشور مشکل داریم و یک حرکت انقلابی لازم است. البتّه حرکت انقلابی یعنی خردمندانه و عاقلانه. معنای انقلابی بودن، بی‌هوا حرکت کردن و بی‌حساب حرکت کردن نیست.

محمدمهدی اسماعیلی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در اولین برنامه خود از اهالی فرهنگ هنر و رسانه خواسته است تا نظرات راهبردی و ایده‌های کاربردی خود را در موضوعات نقد وضع موجود و بیان مبانی تحول در ساختار فرهنگی مطرح کنند.

از دیگر نکات درخواستی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی می توان به اصول موازین و محدوده‌های تحول، الزامات و اولویت‌های تحول و بازسازی انقلابی در ساختارها، خروج از وضعیت رهاشدگی و انفعال در حوزه فرهنگ، متناسب‌سازی ساختارهای فرهنگی با پیشران‌های فناوری‌های نرم و ظرفیت‌های جدید فرهنگی، رسانه‌ای و اجتماعی، تسهیل فعالیت‌های فرهنگی و زمینه‌سازی برای حضور و مشارکت حداکثری عناصر و تشکل‌های مردمی و جهادی در عرصه‌های فرهنگی اشاره کرد. 

شناسایی چالش های فرهنگی 

یک کارشناس حوزه فرهنگ استان گلستان در این ارتباط گفت: هر حرکت بنیادین به سوی توسعه همه جانبه و پایدار از مسیر فرهنگ می‌‎گذرد و توجه به فرهنگ عمومی در اقتصاد و توسعه پایدار هم تاثیرگذار خواهد بود.

عادله کشمیری در گفت و گو با خبرنگار ایرنا اظهار داشت: برای بازسازی انقلابی ساختار فرهنگ باید مبانی انقلاب و انحرافات و آسیب های آن را شناسایی کرد و برای جبران کمبودها و انحرافات به ویژه در عرصه فرهنگ اقدامات لازم را انجام داد.

مدیرکل سابق فرهنگ و ارشاد اسلامی گلستان ادامه داد: تحول فرهنگی در ساماندهی اوضاع اقتصادی، سیاسی و مناسبات اجتماعی تاثیر مثبت و مستقیمی دارد و حل چالش ها و توسعه مورد انتظار از مسیر فرهنگ می‌گذرد.

وی با اشاره به  بازسازی انقلابی در ساختار فرهنگی افزود: برای تحقق این خواسته مهم رهبر معظم انقلاب باید ابتدا چالش های فرهنگی را شناسایی کرد و بدون آن هر راهکاری که برای حل این چالش ها پیش بینی شود، به نتیجه نخواهد رسید.

کشمیری اضافه کرد: نداشتن تحلیل جامع از تحولات فرهنگی کشور، سیاسی شدن فرهنگ، افزایش ضریب بهره گیری از جریان رسانه ای و فرهنگی رقیب، ناکافی بودن فرآورده های فرهنگی در پاسخ به نیازهای جامعه و نسل جوان، آشنا نبودن با ظرفیت های فرهنگی جامعه، ورود مداوم به مسائل نوپدید در عرصه فرهنگ مانند جشن ها، فرقه ها و آیین ها، نگاه سوداگرانه به موضوعاتی که دارای کارکرد فرهنگی هستند (مانند پوشاک)، فرآورده های کاذب فرهنگی که به جای تاکید بر قومیت های بومی و ملی، به انسجام ملی ضربه می زنند از جمله چالش هایی است که برای رفع آن ها باید چاره اندیشی کرد.

این کارشناس فرهنگی ادامه داد: افزایش خطر پذیری و قطعی نبودن ابعاد زیستی جهان معاصر از مهمترین چالش ها و موانع تصمیم گیری سیاست گذاران در سطوح ملی و بین المللی برای اتخاذ تصمیمات مناسب در حوزه های مختلف راهبردی و عملیاتی به شمار می رود.

وی افزود: در ایجاد چالش های فرهنگی، مهم ترین دلیل داخلی برنامه ریزی فرهنگی نامناسب سالیان گذشته است به گونه ای که در خیلی از موارد فرهنگ جامعه دچار شوک ناشی از افراط ها و تفریط های فرهنگی شد.

کشمیری ادامه داد: متخصصان و صاحب نظران معتقدند که تغییر سریع مدیران فرهنگی، فقدان یک برنامه فرهنگی جامع، متکی بودن برنامه های فرهنگی به مدیران و مسوولان اجرایی، در نظر نگرفتن خرده فرهنگ های بومی در برنامه ریزی ها، موازی کاری در نهادهای فرهنگی و فعالیت خارج از راهبردهای تدوین شده فرهنگی نمونه هایی از ضعف مدیریت و اجرای سیاست های فرهنگی در کشور است.

وی افزود: تهاجم فرهنگی ناشی از برنامه ریزی استعمارگران برای تسلط بر حیات فکری و اخلاقی جوانان که هر ساله بر شدت آن افزوده می شود و حرکت کشور به سوی توسعه که در ادبیات جامعه شناسی از آن به عنوان یکی از عوامل زمینه‌ساز ناهنجاری یاد می شود، در ایجاد مخاطرات فرهنگی نقش مهم و موثری خواهند داشت.

وحدت رویه در تمام عرصه ها

وی بیان کرد: در چنین شرایطی برای ایجاد تحول در ساختار فرهنگی، باید سیاست گذاری در عرصه فرهنگ برای ارتقای فرهنگی جامعه و در راستای کاهش نابرابری فرهنگی صورت گیرد بدین معنا که در تمام عرصه ها باید وحدت رویه حاکم باشد و ظرفیت های بومی فرهنگ، به موازات یکدیگر تقویت شوند چرا که در غیر این‌صورت نابرابری یا پس افتادگی فرهنگی رخ خواهد داد.

کشمیری تاکید کرد: یکی از منابع قدرت تمدنی به ویژه در عصر کنونی، حوزه رسانه و ارتباطات و فضای نوین ارتباطی و پدیده شبکه ای شدن جوامع است که در آن مرزهای سرزمینی و هویتی جوامع به مرزهای شبکه های اجتماعی و ارتباطی تقلیل یافته و حضور در شبکه های ارتباطی دنیا را به ۲ دسته دارندگان فضا و شبکه های ارتباطی و بازماندگان از آن تقسیم کرده است.

مدیرکل سابق فرهنگ و ارشاد اسلامی گلستان گفت: در شرایط جدید، فضای قدرت جهانی بر بستر فناوری های نوین و توسعه شبکه های ارتباطی در فضای مجازی قرار گرفته و هر ملتی که بتواند هویت و محتوای فرهنگی خویش را بر روی این زیر ساخت، سازماندهی کند و به جریان اندازد، به همان نسبت بر قدرتش افزوده خواهد شد.

عضو هیات علمی دانشگاه گلستان هم به خبرنگار ایرنا گفت: از مجموع بندهای ۱۶ گانه اصل سوم قانون اساسی ۹ بند آن با فرهنگ عمومی و آرمان های انقلاب اسلامی تناسب دارد و دستگاه های فرهنگی کشور تحت اشراف دولت و یا بخش خصوصی و عمومی ماموریت دارند مقاصد اصل سوم قانون اساسی را عینیت بخشند.

مصیب عباسی اظهار داشت: تحقق آرمان‌های انقلاب و اصول قانون اساسی در حوره فرهنگ عمومی واسلامی در مسیر حرکت نظام بدون مشکل نخواهد بود ولی با تجربه به‌دست آمده انتظار است بر مشکلات فائق آییم.

لزوم ایجاد مرکز واحد

وی پیشنهاد کرد برای طراحی و تدوین سیاست های کلان و عمومی فرهنگ، هنر و اصحاب رسانه و نشر و تبعیت همه دستگاه های فرهنگی از سیاست های مصوب برای متناسب سازی انقلاب فرهنگی مرکز واحد ایجاد شود.

این استاد دانشگاه گلستان گفت: در نظام فرهنگی نقش مردم به طور مشخص برای اجرایی شدن بندهای اصل سوم قانون اساسی و دیگر مصوبات قانونی تعیبن شود و واسپاری امور فرهنگی و هنری و رسانه ای و نشر به مردم با پشتوانه قوی واعتماد ساز صورت گیرد.

وی بیان کرد: وجود سامانه اطلاعات قوی، مفید و به روز فرهنگی وهنری با دسترسی آسان برای مردم وسازمان های مسئول و روزآمدی زیر ساخت های آن برای انقلابی فرهنگی نتیجه بخش خواهد بود.

این استاد دانشگاه گلستان همچنین گفت: طراحی سامانه قوی و پویا رصد فرهنگی که مانع ظهور انحرافات و خارج شدن امور از ریل قانون اساسی گردد، ضروری است.

عباسی تاکید کرد: مردمی شدن فرهنگ، هنر و اعتماد به مردم نیاز به مردم باوری دولت دارد و اگر دولت ها برای خدمت به مردم وانقلاب هستند باید ساز و کار بهتر از گذشته را فراهم ساخت و در گام دوم انقلاب با اصلاح عیوب ساختاری در مسیر آرمان های فرهنگی انقلاب اسلامی حرکت کنیم.

استادیار گروه آموزشی علوم اجتماعی و سیاسی دانشگاه گلستان هم گفت: با همکاری ویژه تمام حوزه ها از جمله رسانه ها، صدا و سیما، فضای مجازی، مهدکودک ها، مدارس، دانشگاه ها، گروه دوستان و مسوولان، انقلابی فرهنگی در جامعه محقق می شود.

کوروش غلامی کوتنائی اظهارداشت: چنانچه مردم به مسوولان اعتماد و اعتقاد داشته باشند هر تحول و انقلاب فرهنگی را می پذیرند ولی اگر اعتماد نداشته باشند مردم  تحولات را پس می زنند و از پذیرش آن خودداری می کنند.

وی تصریح کرد: برای هر تحول و توسعه ای در جامعه  فرهنگ نقش اساسی دارد و باید به آن به عنوان فرایندی چند بعدی برای توسعه سیاسی، اجتماعی و از همه مهمتر فرهنگی توجه ویژه شود.

استادیار گروه آموزشی علوم اجتماعی و سیاسی دانشگاه گلستان یادآور شد: تحولات در هر کشوری با آمادگی ذهنی مردم برای پذیرش آن انجام می شود زیرا عنصر اصلی فرهنگ اندیشه است و باید ابتدا  ذهنیت مردم را برای هر تحول و توسعه فرهنگی آماده کنیم.

غلامی کوتنائی بیان کرد:  فداکاری و نجابت مردم در همه موقعیت های سخت نظام  به جهانیان نشان داده شده و با هزینه و سرمایه گذاری روی اعتماد مردم با  اطلاع رسانی اصحاب رسانه و ابزارهای جامعه پذیر  از افتادگی و رهاشدگی فرهنگی نجات پیدا می کنیم.

استادیار گروه آموزشی علوم اجتماعی و سیاسی دانشگاه گلستان گفت: برخلاف آموزش موفق، بخش پرورش مدارس در انتقال فرهنگ به نسل جدید موفق عمل نکرده و نیاز به ریشه یابی و بررسی است که میزان موفقیت بخش پرورش ما چه میزان بوده و ضعف در کجاست؟

غلامی کوتنائی اظهارداشت:  برای انتقال فرهنگ به نسل جدید باید مردم را جامعه پذیر کرد و مهمترین ابزار جامعه پذیری در درجه اول خانواده ها هستند و در کنار آنها نظام آموزشی و پرورشی در مهدکودک ها، مدارس، دانشگاه ها و تمام نهادهای آموزشی تاثیر فوق العاده ای در انقلاب فرهنگی دارند.

وی افزود:در دنیای امروز رسانه و فضای مجازی  مهم ترین تاثیرگذاری را در انتقال و ترویج یک فرهنگ خاص دارند.

مبانی امامین انقلاب مورد توجه قرار گیرد

مدیرکل تبلیغات اسلامی گلستان در این ارتباط تصریح کرد: برای تحول در ساختار فرهنگی  و بازسازی انقلابی آن باید مبانی امامین انقلاب مورد توجه ویژه قرار گیرد که این مبانی در کتاب صحیفه امام خمینی (ره) و کتب اصلی مقام معظم رهبری به ویژه «طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن»، «دو امام مجاهد»، «همرزمان حسین (ع)» و «عهد مشترک» ذکر شده که باید تنها مرجع مبنایی در برنامه ریزی فرهنگی، تحول ساختار فرهنگی و بازسازی انقلاب این منابع باشد.

حجت الاسلام عباسعلی گرزین افزود: اصول، موازین و محدوده های تحول ساختار فرهنگی و انقلاب به مبانی اصلی انقلاب اسلامی و اسلام ناب بر می گردد.

وی بیان کرد: مبانی اصلی اسلام ناب، توحید، عدالت و کرامت محوری است که نتیجه آن نظام اطاعت حق، کنار زدن طاغوت، نفی طبقات اجتماعی، برابری انسان ها، تقویت قدرت انتخاب و آزادی انسان  است.

وی افزود: علاوه بر این سه اصل اساسی اسلام ناب به معنای انقلاب اسلامی ایران توجه ویژه به کارآمدی و چابکسازی هم  از اصول و موازین اسلام محمدی است که باید مورد توجه قرار گیرد.

ضرورت بازسازی ساختار فرهنگی کشور 

مدیرکل تبلیغات اسلامی گلستان اضافه کرد: الزامات و اولویت های تحول و بازسازی انقلابی از نظر اجتماعی توجه به مردمی کردن حاکمیت، کم هزینه بودن تحولات و انتخاب مدیران جوان تحول آفرین باید باشد.​

 حجت الاسلام گرزین خاطرنشان کرد: در بحث اولویت های تحول فرهنگی ملی کردن شبکه ی اطلاعات و شبکه مجازی کشور، تولیدات فاخر و متنوع رسانه ای با هدف تغییر نگاه فرهنگی در بین نخبگان و جوانان، تغییر مبانی علوم انسانی در دروس آموزشی دانشگاه ها و برنامه ریزی کلان مبتنی بر زیست بوم جمهور اسلامی در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان اوقاف و امور خیریه و سازمان تبلیغات اسلامی کشور ضرورت دارد.

وی اضافه کرد: انتخاب مدیران جوان و معتقد به مبانی امامین انقلاب، افزایش بودجه فرهنگی کشور، حمایت از تولید آثار فاخر فرهنگی و انقلابی، تدریس مبانی امامین انقلاب در حوزه، دانشگاه و برای تمامی مدیران کشور، رصد دقیق طراحی ها و برنامه های دشمن علیه فرهنگ و خنثی سازی این دسیسه ها برای خروج از وضعیت رها شدگی و انفعال در حوزه فرهنگ و متناسب سازی ساختار فرهنگی کشور بسیار تاثیرگذار خواهد بود.

وی ادامه داد: اهداف عالی فرهنگی و مبانی انقلاب اسلامی در برنامه ریزی ها، ساختار و تولیدات  وزارت فرهنگ و ارشاد، حوزه علمیه، سازمان تبلیغات اسلامی، سازمان اوقاف امور خیریه، دانشگاه ها به عنوان متولیان اصلی تغییرات فرهنگی و تحولات فرهنگی کشور باید به سه اصل مهم، اساسی و محوری عدالت، توحید و کرامت محوری توجه ویژه‌ای داشته باشند.

مدیرکل تبلیغات اسلامی گلستان گفت: بازسازی و تحول انقلابی ساختار فرهنگی کشور برای سلامتی جسمی و روحی، نشاط عمومی و رشد اجتماعی، فرهنگی، عقلی و در نتیجه پیشرفت و تعالی مادی و معنوی جامعه ضرورت فراوانی دارد.