از طرح ایجاد اتحادیه دانشگاه های کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای گرفته تا تحقیقات مشترک، تبادل دانشجو و استاد و نیز بهره گیری از ادبیات برای پیوند بیشتر این دو کشور صاحب تمدن دیرین در این اجلاس مطرح شد.
این اجلاس که عصر پنجشنبه آغاز به کار کرد، فرصتی برای مرور همکاری های دوجانبه و طرح ریزی مناسبات جدید علمی دو کشور بود. نشست های تخصصی در روز جمعه ادامه یافت و امروز شنبه، فرصتی برای آشنایی دانشگاهیان ایران با برخی ظرفیت های علمی و فرهنگی روسیه بود.
هرچند در این نشست، آمار دقیقی از شمار دانشجویان روسی در حال تحصیل در ایران اعلام نشد اما وزیر علوم و آموزش عالی روسیه یادآور شد که حدود ۶ هزار دانشجوی ایرانی در دانشگاههای این کشور در حال تحصیل هستند.
والری نیکولایویچ فالکوف این را نیز گفت که روسیه در سال تحصیلی جدید، ۳۰۰ بورسیه جدید به دانشجویان ایرانی اعطا میکند.
مروری بر همکاری های علمی ایران و روسیه
وزیر علوم و آموزش عالی روسیه در بخش دیگری از سخنان خود با بیان اینکه تاکنون افزون بر ۱۵۰ تفاهم نامه و یادداشت تفاهم میان دانشگاه های فدراسیون روسیه و جمهوری اسلامی ایران امضا شده است، گفت: امیدواریم با برگزاری اجلاس روسای دانشگاه های برتر، همکاری ثمربخش و خوبی را دنبال کنیم.
وزیر علوم و آموزش عالی روسیه در ادامه به برخی طرح های مشترک تحقیقاتی میان این کشور و جمهوری اسلامی ایران اشاره کرد و اظهار داشت: دانشگاه های سن پترزبورگ روسیه و صنعتی شریف ایران همکاری های موفقی در طرح های شیمی، فیزیک و کامپیوتر داشته اند.
وی گفت: دانشگاه تهران و دانشگاه اوستیای شمالی روسیه نیز در حوزه تاریخ و زبان شناسی تطبیقی همکاری های مشترکی دارند و از طرفی، زبان فارسی در دانشگاه های مختلفی در روسیه تدریس می شود.
فالکوف در ادامه همکاری مراکز علمی تحقیقاتی روسیه با موسسه رویان ایران در زمینه ترمیم بافت های آسیب دیده را یادآور شد و گفت: دانشگاهیان روسیه همچنین در زمینه تولید آنتی بیوتیک های طبیعی با دانشگاه ابوعلی سینا در ایران همکاری مشترک دارند.
وی ادامه داد: هم اینک ۴۱ پروژه علمی تحقیقاتی با حمایت مرکز مطالعات علمی روسیه در حوزه هایی همچون فیزیک، شیمی و علوم پزشکی در پیوند و کار مشترک با دانشگاه های ایران در حال اجرا است.
دیپلماسی علمی در راستای تقویت منافع ملی است
در حاشیه این اجلاس، دکتر صفر نصرالله زاده رئیس دانشگاه تبریز با بیان اینکه دیپلماسی علمی در راستای تقویت منافع ملی می تواند ثمربخش باشد، گفت: جمهوری اسلامی ایران و کشور روسیه روابط خوبی دارند و دیپلماسی عمومی در گسترش این روابط می تواند موثر باشد.
رئیس دانشگاه تبریز با بیان اینکه اجلاس روسای برتر دانشگاه های ایران و روسیه فرصت خوبی برای تبادل دیدگاه های علمی فراهم کرد، افزود: در این اجلاس، تجربیات دانشگاه های دو کشور به اشتراک گذاشته شد که به تقویت دیپلماسی علمی کمک می کند.
نصرالله زاده افزود: دراین اجلاس فرصت خوبی فراهم شد که دانشگاه های دو کشور زمینه های تقویت ارتباطات را بررسی و توافق های گذشته را عملیاتی کنند.
توسعه ارتباطات، زمینه ساز رشد علمی
سید حسن قدسی پور رئیس دانشگاه صنعتی امیرکبیر تهران نیز در حاشیه این اجلاس به ایرنا گفت: اگر ما بخواهیم به صورت عمیق توسعه جهانی را مد نظر قرار دهیم، مهمترین پایه آن، توسعه ارتباطات است.
وی خاطرنشان کرد: اگر جامعه ای قرار باشد به داشته ها و تولیدات خود متکی باشد، فقط در همان محدوده می گنجد و نمی تواند توسعه مطلوبی داشته باشد، از این رو باید جوامع تعاملاتی با دیگر کشورها به همین منظور برقرار کنند.
وی با بیان اینکه کشور روسیه در زمینه علم و فناوری، با سابقه است، گفت: این کشور پایه های تئوریک قوی در حوزه دانش و فناوری دارد و دارای دانشمندان و فعالیت های قوی در زمینه های مختلف علمی است که تقویت مناسبات علمی تهران – مسکو برای کشورمان رهاوردهای خوبی خواهد داشت.
رئیس دانشگاه صنعتی امیرکبیر تهران گفت: جمهوری اسلامی ایران نیز از نیروهای نخبه زیادی برخوردار است که امیدوار هستیم با بهره گیری از ظرفیت های دو کشور، زمینه برای همکاری گسترده تر در حوزه علمی ایجاد شود.
قدسی پور با اشاره به اینکه طرح های مختلفی برای توسعه همکاری های علمی دو جانبه تهران – مسکو در این اجلاس مطرح شد، گفت: یکی از پیشنهادها تقویت مبادلات دانشجو در دانشگاه های ایران و روسیه بود و پیگیری طرح های مشترک تحقیقاتی نیز مورد توجه قرار گرفت.
بهره گیری از ظرفیت کارگاه های تخصصی روسیه
عرفان خسرویان رئیس دانشگاه فنی و حرفه ای کشور نیز در حاشیه این اجلاس در گفت و گو با خبرنگار ایرنا با اشاره به تحولات منطقه ای و همچنین پیشرفت های جهان در حوزه اقتصاد و فناوری، بازار و اشتغال گفت: حضور در اجلاسی همچون نشست مسکو، به بهره گیری از تجارب و رویکردهای جدید در راستای توسعه علمی کشور منجر می شود.
وی با بیان اینکه روسای دانشگاه های برتر ایران و روسیه به صورت فعال در نشست های اجلاسیه خود در مسکو حضور داشتند، گفت: کشور روسیه از کارگاه ها، تجهیزات و آزمایشگاه های بسیار خوبی بهره می برد که در صورت فراهم شدن زمینه حضور دانشجویان ایرانی در دوره های کوتاه یا بلندمدت در این کارگاه ها، این امر می تواند به ارتقای سطح علمی آنها کمک کند.
طرح پیشنهاد پل ادبی ایران و روسیه
در یکی از نشست های تخصصی این اجلاس، معاون بینالملل دانشگاه تهران، تشکیل پل ادبی ایران و روسیه با رویکرد ترجمه آثار آکادمیک برجسته دو کشور به زبان فارسی و روسی را به عنوان اقدام عملی جدید و تاثیرگذار برای همکاری مشترک بین دانشگاههای برتر ایران و روسیه برشمرد.
دکتر سید محمد مرندی افزود: همکاری در حوزه علوم انسانی، تشکیل هسته پژوهشی مشترک ادبیات تطبیقی، تشکیل پل ادبی ایران و روسیه با رویکرد ترجمه آثار آکادمیک برجسته دو کشور به زبان فارسی و روسی و تبادل دانشجو در زمینه مطالعات ایران و روسیه از جمله پیشنهادهای دانشگاه تهران برای همکاری با دانشگاههای برتر کشور روسیه است.
معاون بین الملل دانشگاه تهران ضمن برشمردن قابلیتها و ظرفیتهای این دانشگاه در زمینههای مختلف علمی و فناورانه، بر تبادل برنامههای آموزشی، پژوهشی و فناوری بین دانشگاههای برتر ایران و روسیه تاکید کرد و افزود: علاوه بر علوم انسانی، زمینههای جذابی برای همکاری مشترک در حوزههای نفت و گاز، هوافضا، مخابرات، صنعت خودرو، بیوتکنولوژی، فناوری نانو و علوم شناختی پرداخت.
وی همچنین همکاریهای موجود بین دانشگاه تهران و دانشگاههای روسیه را در قالب موسسه روسی میر و تفاهمنامه دهخدا- مندلیف تشریح کرد.
مرندی بر ایجاد و توسعه زمینههای حمایتی برای فرصتهای مطالعاتی اساتید تاکید کرد و گفت: برگزاری دورههای مشترک آموزشی و پژوهشی و استفاده از ظرفیت تجهیزات آزمایشگاهی از زمینههای مورد علاقه دانشگاه تهران با دانشگاههای برتر روسیه است.
معاون بینالملل دانشگاه تهران در این نشست تخصصی به ظرفیتهای پارک علم و فناوری دانشگاه تهران در حوزه توسعه اقتصاد دانشبنیان اشاره کرد.
تبادل نظر درباره همکاریهای بین دانشگاهی میان دانشگاههای برتر ایران و روسیه در زمینه تبادل دانشجو و برگزاری دورههای مشترک و برنامهها و تحقیقات مشترک از دیگر محورهای این اجلاس دو روزه بود.
همچنین نشستهایی با موضوع بررسی جنبههای فرهنگی همکاری بین دانشگاههای ایران و روسیه و اشتراکگذاری تجربههای پروژههای تحقیقاتی ایران و روسیه در زمینه علوم طبیعی و حوزه خزر نیز در این اجلاس برگزار شد.
بازدید از دانشکدهها و موزههای دانشگاه لومونوسف و همچنین بازدید از سایر دانشگاههای مسکو از دیگر برنامههای روسای دانشگاههای حاضر در ششمین اجلاس رؤسای دانشگاههای برتر ایران و روسیه در روز شنبه است.
اجلاس رؤسای دانشگاههای برتر ایران و روسیه در راستای گسترش و تعمیق همکاریهای بینالمللی در حوزههای علمی، پژوهشی و دانشگاهی برنامه ریزی شده و دبیرخانه این اجلاس از سال ۱۳۹۴ در دانشگاه تهران راهاندازی شده است.
دوره قبلی این اجلاس به دلیل شیوع ویروس کرونا ۱۸ تیر ۱۳۹۹ به صورت وبینار برگزار شده بود.