معلمان و والدین را در تصمیم‌گیری نحوه بازگشایی مدارس مشارکت دهیم

تهران- ایرنا- رییس دفتر آموزش و ارتقاء سلامت وزارت بهداشت معتقد است باید معلمان و والدین در تصمیم‌گیری درباره بازگشایی مدارس نقش داشته باشند و بتوانند نگرانی‌ها و رضایت خود را از یک کانال ارتباطی دوطرفه مطرح کنند تا وزارت بهداشت و آموزش و پرورش ضمن اقناع آنان، برای مشکلات راه حل پیدا کنند.

«بازگشایی مدارس در کرونا، از ضرورت‌ها تا خطرات» عنوان وبیناری بود که گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش‌های خبری ایرنا در آستانه ماه مهر برگزار کرد؛ نشستی که در آن «رضا سلطانی» مسوول دبیرخانه پروژه مهر اداره آموزش و پرورش شهرستان‌های استان تهران، «کوثر شیخ نجدی» دبیر شیمی مدارس اهواز و مادر دو فرزند دبستانی و دبیرستانی، دکتر «فرشید رضایی» رییس دفتر آموزش و ارتقاء سلامت وزارت بهداشت و دکتر «سیدحامد برکاتی» مدیرکل دفتر سلامت جمعیت، خانواده و مدارس وزارت بهداشت، حضور داشتند و ضمن بررسی مشکلات آموزش آنلاین، به واکاوی الزامات و مقدمات بازگشایی مدارس در دوره کرونا پرداختند.

بخش نخست این وبینار پیشتر منتشر شده و اکنون بخش دوم آن پیش روی شماست:

واکسن زدن کودکان پرخطر ضروری است

ایرنا: آیا واکسیناسیون برای خود دانش آموزان هم قابل انجام است؟

برکاتی: تا چند ماه قبل واکسنی برای بچه ها نداشتیم، اما الان واکسنهای mRNA اگر از مبادی غیر آمریکا و انگلیس بتوان تهیه کرد، محصول مناسب کودکان دارند، همچنین سینوفارم و واکسن مشترک انستیتو پاستور و کوبا واکسن هایی می سازند که قابل تزریق به کودکان است. حتی اگر کشوری به همه کودکان واکسن نزند، کودکان پرخطر و آنهایی که BMI  بالای 40 یا نقص ایمنی یا مشکلات تنفسی دارند یا دیابتی ها با تزریق انسولین باید حتما واکسن دریافت کنند. 
علاوه بر این ها اگر شیوه نامه ها با همکاری مسوولان مدارس اجرا شود، بازگشایی ایمن خواهیم داشت. البته من مطمئنم این شرایط اول مهر محقق نخواهد شد، بلکه آغاز سال تحصیلی را همچون سال گذشته با پلتفرم های آموزش مجازی خواهیم داشت و بعد کم کم می توان با ایجاد مقدمات مدارس را باز کرد. در عین حال شیوه آموزش مجازی که در برنامه ما وارد شده، در آینده و در شرایط بدون کوید هم ماندگار خواهد ماند  و آموزش ترکیبی ادامه می یابد. 

ایرنا: با توجه به این که وزارت بهداشت نیز همانند وزارت آموزش و پرورش در صدد بازگشایی مدارس است، توصیف شما به عنوان پزشک و کسی که در وزارت بهداشت مسئولیت ارتقای سلامت اقشار مختلف جامعه را بر عهده دارید، از یک بازگشایی ایمن چیست؟ شما چه ملاحظات و هشدارهایی را برای جلوگیری از شیوع مجدد و ایجاد پیک جدید کرونا توصیه می کنید؟

رضایی: اگر کووید را به عنوان یک بیماری تنفسی نوپدید تصور کنیم و سلامت را به عنوان یک تعریف بزرگتر در نظر بگیریم، بازگشایی مدارس برای سلامت روان دانش آموزان و سلامت اجتماعی بچه ها مفید است. بنابراین باید کاری کرد که بازگشایی مدارس برای سلامت جسمانی آنها نیز مفید باشد و نه تنها برای خود دانش آموزان، بلکه برای والدین و اطرافیان آنها باید شرایط ایمن ایجاد کرد تا آنها دچار اختلال افسردگی، نگرانی و مسائل روانی نشوند که این مقوله فراتر از سلامت جسم است.

 بنابراین هدف وزارت بهداشت تنها بحث بیماری کووید نیست و به آن باید دوسویه نگریست. مدنظر قرار دادن بیماری کووید یک مقوله سلامت است و سلامت روان فرزندان و والدین آنها مقوله دیگر. هنگام باز کردن مدارس به چند مرحله باید توجه شود: اول آمادگی قبل از بازگشایی؛ یعنی کارهایی که برای بازگشایی نیاز است باید انجام گیرد. فصل بازگشایی مدارس در کشور ما فصل سردی است که برای شیوع ویروس مناسب است. ویروس کرونا در همه فصول سال قدرت بیماری زایی و تکثیر دارد اما در فصل های سرما بیشتر. این موضوعی است که باید مد نظر قرار داد و باید کلاس ها را گرم نگه داشت؛ در عین گرمایش باید تهویه مناسب نیز داشت. برای ما هم موضوع تهویه مهم هست و هم موضوع تجمع.

در فرایند برنامه ریزی کلاس های حضوری، والدین و معلمان را هم مشارکت دهیم

باید چینش در کلاس ها به نحوی باشد که فاصله ۲ متر بین دانش آموزان رعایت شود یعنی کلاس ها طوری برگزار شوند که زمان برگزاری کلاس حضوری، تهدیدی متوجه دانش آموزان نباشد. والدین معمولاً به ارزیابی میزان خطری می پردازند که متوجه فرزندان آنهاست؛ موضوعی که البته در شهرها و اقلیم های مختلف، متفاوت است. یک زمانی ما با یک کلانشهر روبرو هستیم و زمانی با یک جامعه روستایی. بنابراین والدین دیدگاه‌های مختلفی در ارتباط با این موضوع دارند و ما باید به خواسته های آنها پاسخ دهیم. پس بهترین کار آن است که زمان برنامه ریزی از حضور والدین و دیدگاه های آنها برای کلاس های حضوری استفاده کنیم. معلمان و والدین باید در این سیاست گذاری و تصمیم گیری نقش داشته باشند و تصور نکنند که این یک فرآیند یک طرفه است. آنها باید بتوانند نگرانی ها و رضایت خود را از یک کانال ارتباطی دو طرفه مطرح کنند. همچنین وزارت بهداشت و آموزش و پرورش به عنوان سازمان های متولی سلامت و دانش، بتوانند آنان را قانع کرده و برای این مشکلات راه حل پیدا کنند.

معلمان و والدین را در تصمیم‌گیری نحوه بازگشایی مدارس مشارکت دهیم
دکتر «فرشید رضایی» رییس دفتر آموزش و ارتقاء سلامت وزارت بهداشت

باز شدن مدارس در شرایطی است که هنوز پاندمی کرونا ادامه دارد. بنابر این بخشی از کلاس ها به صورت حضوری و بخشی دیگر مجازی برگزار خواهد شد چرا که این بیماری  هر روز در حال تغییر است و هنوز کسی نمی داند آیا باز هم موج جدیدی از بیماری در مهر و آبان ظهور خواهد کرد تا صفحه شطرنج را به سمت دیگری سوق دهد یا خیر؟ پس همچنان باید دست به عصا حرکت کرد تا از عملکرد خود مطمئن شویم. ما در حال حاضر نوع دلتای این بیماری را داریم که توانایی آن در آسیب رساندن به بافت ریه بسیار بیشتر از انواع دیگر است. همچنین در مطالعاتی که در جهان صورت گرفته، موارد ابتلای کودکان به این بیماری بیشتر از قبل شده است. این جنبه جدیدی از بیماری است. بنابراین باید اقداماتی صورت گیرد تا میزان شیوع آن در کودکان کاهش یابد و این بیماری فرصتی برای پخش شدن بیشتر نداشته باشد.

بازگشایی مدارس در زمان بی‌خطر از نظر ابتلا صورت گیرد

برای رسیدن به این هدف، بازگشایی مدارس باید در زمان بی خطر از نظر ابتلا به این بیماری صورت گیرد؛ به این معنی که شهرهایی که در آنها بازگشایی انجام می شود، قرمز و نارنجی نباشند و این بیماری به حداقل خودش رسیده باشد. در حال حاضر نمودار ابتلا به بیماری کرونا در ایران ارتفاع زیادی دارد. با وجود اینکه روند ابتلا به بیماری کمی کاهش یافته و نمودار نزولی شده، هنوز هم ارتفاع این منحنی از خط صفر بسیار بالاست و زمان زیادی نیاز است تا ارتفاع آن به میزان معقول برسد. این امکان وجود دارد که حتی تا آبان این پروسه به طول بیانجامد. البته این امر مستلزم آن است که شرایط خروج از قرنطینه و دورهمی ها مجددا این پاندمی را تشدید نکند.

مورد دوم اینکه محیط اطراف کودک باید بی خطر و فاقد ریسک باشد. در نتیجه باید همه معلمان و عوامل حاضر در محیط آموزشی واکسینه شوند. هر چند انجام واکسیناسیون مانع ابتلا به موارد جدید کووید ۱۹ نمی شود، اما میزان ابتلا را کاهش می‌دهد و باید از این فرصت استفاده کرد. سوم این که معلمان و همه عوامل حاضر در محیط آموزشی باید از اصول بهداشتی لازم برای برخورد با این بیماری آگاه باشند. نحوه شستشوی دست ها، استفاده از مواد ضدعفونی، استفاده از ماسک و رعایت موارد بهداشتی این افراد باید الگوی کودکان باشد.

موضوع بعدی زمان تردد کودکان از خانه تا محیط مدرسه است که اکثر کودکان این مسیر را با سرویس طی می کند. باید محیط سرویس کاملاً همراه با پروتکل های بهداشتی و خلوت باشد. 

قبل از آموزش جغرافی و علوم، شیوه صحیح ماسک زدن  را به بچه ها آموزش دهیم

مطلب بعدی اینکه دانش آموز و دانشجویی باید وارد محیط آموزشی شود که در منزلشان، افراد آسیب پذیر نباشند. مگر اینکه این افراد از قبل واکسینه شده باشند. یعنی همه افراد خانواده واکسینه شده باشند. اگر کودک وارد مدرسه شود و ناقل بیماری کرونا شود، می تواند آن را به افراد خانه انتقال دهد و افراد با سطح پذیرا را با مشکلات جدی مواجه کند. وزارت بهداشت در این زمینه اطلاعات خانواده دانش آموزان و افرادی را که لازم است وارد محیط آموزشی شوند، استخراج می کند تا از ایمن بودن محیط آموزشی اطمینان حاصل کند.

 موضوع مهم دیگر استفاده از ماسک است که اهمیت بالایی در زمینه کاهش خطرات بازگشایی دارد. یک تحقیق در مدارس تابستانی آمریکا نشان داد که اگر ماسک برای اولین بار استفاده شود، از جنس مرغوب تهیه شده و سایز مناسبی داشته باشد که روی صورت فیت بشود، می تواند گردش ویروس دلتا را به زیر سه درصد برساند. نحوه تامین ماسک هم مهم است. بچه ها باید ماسک به اندازه صورت خودشان داشته باشند و اصول ماسک زدن و درآوردن را هم بیاموزند. پیشنهاد من این است که وقتی مدرسه باز می شود، قبل از آموزش جغرافی و علوم، معلمان شیوه صحیح ماسک زدن و حفظ جان در پاندمی را آموزش دهند. در این صورت کودکان سفیر سلامت می شوند و در خانه پدر و مادر را هم آگاه می کنند.

ایرنا: چه تعداد مدرسه زیر نظر اداره کل آموزش و پرورش شهرستان های استان تهران هستند و چقدر می توان موارد بهداشتی یادشده را در محیط‌های آموزشی عملی کرد؟

سلطانی: طبق مصوبات ستاد ملی کرونا، پروتکل هایی برای مدارس پیش‌بینی و به مدارس ارسال شده است و مدارس موظفند این پروتکل ها را رعایت کنند. حتی تدابیر لازم برای حضور تلفیقی دانش آموزان در مدارس به صورت مجازی و حضوری و حضور یک سوم از دانش آموزان در کلاس ها اتخاذ شده است. طبق اطلاعات موجود ما، مدارس امکان اجرای این پروتکل ها را دارند، مگر در مدارس مناطق محروم که همه امکانات لازم در این مناطق وجود ندارد.

آموزش و پرورش بر این بوده است که امکانات مورد نیاز را در همه مدارس به نحو احسن ایجاد کند. مواردی که مربوط به رعایت پروتکل ها در مدارس بوده، اعم از تعبیه تونل های عبور و ضد عفونی  دانش آموزان، اقداماتی که برای ضدعفونی کردن دستان دانش آموزان در مدارس انجام شده و حتی در مناطق برخوردار پیش بینی شده بود تا به دانش آموزان در بدو ورود به مدرسه ماسک ارائه شود. البته در مناطق کمتر برخوردار با هدف انجام این اقدامات بهداشتی، بخشی از بودجه از طرف مردم و مقداری از طرف آموزش و پرورش تامین شده است. چینش صندلی ها در مدارس به نحوی صورت گرفته است که تنها یک سوم دانش آموزان امکان حضور در کلاس را داشته باشند و به این ترتیب پروتکل هایی که وزارت بهداشت پیش بینی کرده به مرحله اجرا در بیاید.

معلمان و والدین را در تصمیم‌گیری نحوه بازگشایی مدارس مشارکت دهیم
«رضا سلطانی» مسوول دبیرخانه پروژه مهر اداره آموزش و پرورش شهرستان‌های استان تهران

در زمینه آموزش مجازی موضوعات گفته شده حقیقت دارد اما درباره این که چرا سطح کیفیت آموزش در بعضی از مناطق پایین آمده، نکاتی وجود دارد که باید به آنها پرداخت. نخست اینکه دانش آموزان در برخی مناطق محروم از رایانه، تبلت و تلفن همراه برخوردار نبودند. سال گذشته برخی مدارس بدون هیچ یک از این امکانات کار خود را آغاز کردند که آسیب جدی به آموزش دانش آموزان وارد شد اما حرکات جهادی که صورت گرفت و اهداء تبلت یا بسته های مورد نیاز موجب شده  در سال جاری  به احتمال زیاد، با این مشکلات کمتر مواجه شویم.

کرونا، یکباره مدارس را با موقعیتی روبرو کرد که تجربه آن را نداشتند

از طرف دیگر برخی از معلمان در این مناطق از توانایی استفاده از تکنولوژی برای تحصیل برخوردار نبودند. به عبارت دیگر با شیوع این بیماری، آموزش و پرورش یکباره با موقعیتی روبرو شد که تجربه آن را نداشت. البته برخی مدارس غیرانتفاعی که امکانات لازم را دارند، تجربه آموزش مجازی را داشتند اما اکثر مدارس واقعاً در مواجهه با این موقعیت هیچگونه تجربه ای نداشتند و برای اولین بار بود که در فضای مجازی فعالیت می‌کردند. بنابراین معلمان حداکثر تلاش خود را کردند تا با فضای موجود کنار بیایند و آموزش شایسته ای را در اختیار دانش آموزان قرار دهند. با توجه به تجربه ای که مدرسان طی سال گذشته کسب کرده اند و همچنین آموزش هایی که از طریق آموزش و پرورش به آنان داده شد، به طور قطع در سال جاری مشکلات کاهش خواهد یافت و کیفیت آموزش بیشتر از قبل خواهد بود.

در زمینه میزان یادگیری دانش آموزان نیز آموزش و پرورش شهرستان های استان تهران در راستای سیاست های وزارت خانه دو تصمیم مناسب اتخاذ کرده است: نخست «بسته تعمیق یادگیری و جبران افت تحصیلی» را برای دانش‌آموزان در نظر گرفته است که مربوط به زمان حین تحصیل بوده و هم دوره تابستان را در بر می گیرد. دوره های تابستان در قالب کلاس های تقویتی است که برای افرادی در نظر گرفته شد که از نظر دسترسی سریع تر از دیگران هستند. دوم، برای توانمندسازی معلمان و ارتقاء شایستگی آنان در طول سال تحصیلی، کلاس هایی در نظر گرفته شده است که باید از آنها استفاده کنند تا توانایی های خود را با هدف آموزش دهی بهتر به دانش آموزان تقویت کنند.

ایرنا: چه ابزارهای نظارتی در آموزش و پرورش وجود خواهد داشت تا به والدین این اطمینان را بدهد که فرزندان آنان در فضایی امن ادامه تحصیل خواهنده داد؟

سلطانی: مراقبین سلامت در مدارس حضور دارند تا به این امر رسیدگی کنند. درست است که مراقبین سلامت برای همه مدارس پیش بینی نشده، اما برنامه‌ریزی‌هایی صورت گرفته تا مراقبان سلامت آموزش و پرورش که آموزش‌هایی را توسط کارشناسان و دیگر عوامل شبکه بهداشت می‌بینند، در مدارس حضور یابند و به سلامت جسمانی دانش آموزان رسیدگی کنند. در سال جاری مراقبان سلامت وضعیت جسمانی دانش آموزان را بررسی کرده و به صورت روزانه گزارشهای خود را به مناطق و آنان به مراکز استان ارائه می دهند. درباره امکانات مدارس نیز به جرأت می توان گفت که در شهرستانهای استان تهران هیچ مدرسه ای نیست که از بخاری استفاده کند و همه مدارس از سیستم گرمایشی ایمن شامل پکیج یا شوفاژ بهره می برند و همه مدارس تهویه داشته اند.

ادامه دارد...

سرخط اخبار پژوهش

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha